Co dzieje się z drewnem ławek i koszy, którego się nie maluje?
Z mechanicznego punktu widzenia niemalowanemu drewnu ławek i koszy ulicznych nic poważnego się nie dzieje — surowe deski pełnią swoją funkcję przez wiele lat. Pod wpływem promieni UV powierzchnia szarzeje, utlenia się i pęka, a deski nabierają srebrnego odcienia. To głównie kwestia estetyki, a nie wytrzymałości: malowanie ma przede wszystkim cel wizualny, nie konstrukcyjny.
Co realnie dzieje się z niemalowanym drewnem na zewnątrz
Drewno narażone na czynniki atmosferyczne — głównie słońce i deszcz — bez malowania szybko szarzeje, utlenia się pod wpływem promieni UV i znacznie pęka. W warunkach zewnętrznych drewno zawsze pęka, ponieważ jest zalewane wodą i poddawane zmianom temperatury otoczenia, czego nie ma wewnątrz pomieszczeń. Ten proces nie ma jednak znaczącego wpływu na cechy użytkowe drewna — takie drewno może dobrze służyć przez wiele lat.
Dlaczego ławki i kosze są mniej narażone niż się wydaje
Deski ławkowe zwykle montowane są w powietrzu i nie mają bezpośredniej styczności z ziemią. Drewno stosowane w ławkach i koszach parkowych nie jest narażone na stałe zawilgocenie, dlatego rozwój grzybów jest mało prawdopodobny. Surowe, niepomalowane deski będą spełniały swoją funkcję przez wiele lat — jedyną zmianą, jakiej można się spodziewać, jest utrata koloru i srebrny odcień powierzchni.
Po co więc w ogóle malować drewno
Malowanie drewna ma przede wszystkim cel estetyczny. Jeżeli zależy nam, by drewno jak najdłużej zachowało pierwotny kolor i pozostało w miarę niespękane, należy je często malować. Decyzja, czy srebrzysty nalot jest efektem pożądanym, to kwestia gustu i aranżacji — surowe deski dobrze komponują się tam, gdzie sama przestrzeń ma bardziej surowy charakter.
Znaczenie gatunku drewna dla trwałości
Wytrzymałość drewna na warunki atmosferyczne oznacza, że na przestrzeni wielu lat gatunki twarde dłużej utrzymają swoją wytrzymałość mechaniczną. Dodatkowo gatunki egzotyczne łatwiej opierają się atakom grzybów i owadów. To dlatego mówi się, że dąb czy drewno egzotyczne są bardziej odporne — różnica ujawnia się w długim horyzoncie eksploatacji.
Surowe drewno jako świadomy wybór projektowy
Niemalowane drewno bywa celowym wyborem aranżacyjnym. W parku Griespark Volketswil w Zurychu, powstałym na terenie dawnej żwirowni, ławki i trapy wykonano z surowego, niemalowanego drewna, które w krótkim czasie zszarzało i spękało, nadając przestrzeni naturalnego charakteru — w połączeniu ze stalą czarną i ocynkowaną. Podobnie w parku Alter Flugplatz w okolicach Frankfurtu nad Menem, urządzonym na zamkniętym w 1992 roku lotnisku, drewniane powierzchnie ławek nie zostały pokryte żadną powłoką, by utrzymać surowy styl miejsca.
Najczęstsze pytania
Czy niemalowana ławka straci wytrzymałość?
Z mechanicznego punktu widzenia nie. Surowe deski montowane są w powietrzu, bez stałego kontaktu z ziemią i bez stałego zawilgocenia, więc przez wiele lat pełnią swoją funkcję. Szarzenie i pękanie pod wpływem UV nie ma znaczącego wpływu na cechy użytkowe.
Czy na niemalowanym drewnie rozwiną się grzyby?
Drewno ławek i koszy parkowych nie jest narażone na stałe zawilgocenie, dlatego rozwój grzybów jest mało prawdopodobny. Dodatkowo gatunki egzotyczne łatwiej opierają się atakom grzybów i owadów.
Po co malować drewno, skoro nie musi być malowane?
Malowanie ma przede wszystkim cel estetyczny. Jeśli zależy nam na zachowaniu pierwotnego koloru i ograniczeniu pęknięć, drewno trzeba malować często. Bez malowania powierzchnia nabierze srebrnego odcienia.
Który gatunek drewna jest najtrwalszy na zewnątrz?
Gatunki twarde dłużej utrzymują wytrzymałość mechaniczną na przestrzeni lat, a gatunki egzotyczne dodatkowo lepiej opierają się grzybom i owadom. To one są najbardziej odporne w długim horyzoncie eksploatacji.
Czy srebrzysty nalot to wada?
To kwestia gustu i aranżacji, nie wada techniczna. Surowe, zszarzałe deski dobrze komponują się w przestrzeniach o bardziej surowym charakterze — bywa to świadomy wybór projektowy.